https://repin.pjwstk.edu.pl/xmlui/handle/186319/663 2026-02-15T23:33:05Z https://repin.pjwstk.edu.pl/xmlui/handle/186319/692 Transcendencja w filmie - wybrane aspekty Wierzbicki, Jan Paweł Przeważająca część osób oglądając film oczekuje pewnego przeżycia, poznania, doświadczenia emocji, która bardzo często, jeśli nie zawsze, związana jest z formą przeżycia transcendencji. Temat transcendencji można rozpatrywać w wielu płaszczyznach, dlatego jest on według mnie zagadnieniem pasjonującym, które prowadzi do odkrywania i zgłębiania tajemnic obecnych w sztuce, a zwłaszcza w sztuce filmowej, która w sposób szczególny potrafi tę transcendencję wielowarstwowo wizualizować. Podejmując temat transcendencji w sztuce filmowej, która ogniskuje w sobie wiele sztuk, wyrażonych środkami artystycznymi, a także stanowi nieocenioną wartość dla rozwoju człowieka, postanowiłem znaleźć odpowiedź na nurtujące mnie pytania dotyczące tego zagadnienia. W roku 2012 napisałem pracę licencjacką pt. Transcendencja w sztuce fotografii – wybrane aspekty1, w której nie zostało wyczerpane poszukiwanie trudnej definicji transcendencji. Jednym z wniosków przedstawionych w pracy licencjackiej, dotyczącej tego zagadnienia, było stwierdzenie, że pojęcie transcendencji należy do świata myśli, co koresponduje z przytoczonym w pracy tekstem Mariana Schmidta2, który uważa, że płaszczyzna rozmowy o transcendencji budzi zainteresowania twórców, którzy pragną docierać głębiej, dalej, zobaczyć inną rzeczywistość świata, nie nastawioną tylko na sam byt3. W trakcie studiów magisterskich myśl o transcendencji powracała do mnie i zdecydowałem się pogłębić ją w pracy magisterskiej pt. Transcendencja w filmie – wybrane aspekty. W pracy tej pragnę przede wszystkim ukazać transcendencję obecną w sztuce filmowej w sposób uniwersalny i ponadczasowy, w świetle kondycji człowieka, który poszukuje wartości wyższych i pragnie odnaleźć swój sens istnienia. Pierwszy rozdział pracy poświęcę definicji transcendencji, a także jej ujęciom metafizycznym, dotyczącym bytu i fenomenologicznym, który wyraża się w wewnętrznej strukturze człowieka, co naświetlają dwie cytowane w tej pracy wybitne pozycje naukowe, które ściśle odnoszą się do zagadnień transcendencji. Drugi rozdział pracy będzie dotyczył aspektu stylowego w literaturze z uwzględnieniem transcendencji, co pomoże przybliżyć i najpełniej zobrazować realną rzeczywistość w dziejach kultury od jej zarania do współczesności – pozwoli to zrozumieć wejście filmu na przygotowany przez literaturę tor. Droga ta będzie podróżą do granic filmu i przywoła dwa etapy kinematografii, a w nich kino mistrzów. W trzecim rozdziale pracy, dokonam analizy filmów Michelangelo Antonioniego i Ingmara Bergmana – czołowych przedstawicieli kina autorskiego – wraz z zastosowanymi w ich filmach środkami artystycznymi. Fragmenty danego filmu będę rozpatrywał pod kątem idei wyłaniającej się dzięki zastosowanym środkom wyrazu stylu filmowego, a także w ujęciu transcendentnym. Mam nadzieję, że praca ta pozwoli „odkryć” transcendencję obecną nie tylko w sztuce filmowej, ale przede wszystkim w otaczającej nas rzeczywistości. 2021-08-13T00:00:00Z https://repin.pjwstk.edu.pl/xmlui/handle/186319/691 W poszukiwaniu centrum. Studium aktywności przestrzeni miejskiej Warszawy Duda, Jan Ludomir Moja praca pod tytułem „W poszukiwaniu centrum. Studium aktywności przestrzeni miejskiej Warszawy” ma na celu pokazanie, jakie części Warszawy współcześnie uznawane są za centrum miasta. Praca składa się z trzech rozdziałów, wstępu oraz zakończenia. Rozdział pierwszy poświęcony został specyficznej problematyce kształtowania się centrum Warszawy od średniowiecza po zmiany transformacji polityczno- gospodarczej 1989 roku. Specyfika ustrojowa, polityczna i społeczna w rozwoju Warszawy spowodowała, że nie wykształciło się w niej jedno zasadnicze centrum, wynikające z architektoniczno-urbanistycznego rozwoju miasta. Warszawa, zanim stała się stolicą Polski, była miastem sejmowym rozwijającym się szczególnie w okresie zwoływania obrad sejmowych. Przyjazdy do Warszawy ogromnej rzeszy szlachty i magnaterii wymuszały określony rozwój społeczny. Grupy te nie mieszkały w jednym miejscu, zajmowały tereny wy- łączone spod prawa miejskiego – prywatne jurydyki – rozrzucone wokół centrum starego miasta. Uzasadnione jest stwierdzenie, że do końca XVIII wieku Warszawa była zlepkiem prywatnych posiadłości rozrzuconych wśród ogrodów. Swoje piętno odcisnął na rozwoju Warszawy okres zaborów, krótki okres niepodległości 1918–1939 ale przede wszystkim ideologiczne upolitycznienie miasta w stylu socrealizmu. W tej części pracy zająłem się także teoriami na temat miasta pojawiającymi się w naukach społecznych. Najbardziej interesuje mnie korelacja pomiędzy historią a współczesnością. W związku z tym podjąłem następujące działania: przeprowadziłem ankietę, której uczestnicy odpowiedzieli na pytania dotyczące przestrzeni użytkowej Warszawy. Temu zagadnieniu został poświęcony rozdział drugi. W rozdziale trzecim przedstawiłem wyniki badań na podstawie wykonanej ankiety. Wyniki zostały pokazane w dwojaki sposób: za pomocą map, na których zaznaczono różne rodzaje aktywności dotyczące przestrzeni użytkowej Warszawy, a także za pomocą zbiorczych tabel ilustrujących wyniki ankiety. Ostatnia część pracy zawiera podsumowanie otrzymanych wyników. Podstawę źródłową mojej pracy stanowi literatura przedmiotu dotycząca historii centrum Warszawy, współczesne teorie nauk społecznych dotyczące relacji człowiek-miasto, metodologia badań przestrzeni miejskiej oraz wyniki przeprowadzonej ankiety. 2021-08-13T00:00:00Z https://repin.pjwstk.edu.pl/xmlui/handle/186319/690 Cicha narracja i serial „Supernatural” Budner, Sonia Poprzez swoją analizę, udowodniłam, jak istotnym elementem filmu/serialu jest jego warstwa wizualna. Jak widać na przykładzie Supernatural, mimo krótkiego czasu na przygotowanie i realizację, jest ona dokładnie przemyślana i „mówi”, nawet jeśli w scenie nie padają żadne słowa. Z racji bycia utworem tworzonym przez dużą grupę osób, przekaz serialu kodowany jest na wielu płaszczyznach. Wnioskiem, który nasuwa się przy takim spojrzeniu jest to, że nie da się oddzielić zabiegów narracyjnych od formalnych – są one ściśle ze sobą związane. Dlatego też teoria Marshalla McLuhana na temat mediów – środek przekazu jest przekazem- jest trafna i istotna w interpretacji filmu.90 Każdy wybór – zarówno scenarzysty, jak i reżysera, producenta, montażysty, czy nawet oświetleniowca lub operatora kamery – ma swoje konsekwencje dla końcowej percepcji dzieła. Supernatural nigdy nie pretendował do miana sztuki wysokiej, czy niskiej – jak wykazałam, zawiera w sobie elementy obu. Dostarcza widzowi rozrywki, a przy głębszym przyjrzeniu się, prowokuje pytania i nie zawsze daje na nie jednoznaczną odpowiedź. Tym samym skłania widza do myślenia i analizy, co podważa panujące wśród wielu widzów przekonanie o wyższości filmu pełnometrażowego nad serialem. Ten drugi uważany jest za niemalże sztandarowy produkt kultury masowej: płytką, prostą rozrywkę. Jednak w ostatnich latach seriale zdobywają coraz większą popularność, niekiedy nawet większą niż filmy. Ich tematyka staje się dużo bardziej różnorodna i poważna, podczas gdy filmy są coraz prostsze i nastawione na rozrywkę. Role tradycyjnie przypisane tym mediom zdają się odwracać. 2021-08-13T00:00:00Z https://repin.pjwstk.edu.pl/xmlui/handle/186319/689 Tove Jansson – ilustratorka satyry politycznej czy twórczyni dziecięcego świata w obrazkach? Barganowska-Olbryś, Magdalena 2021-08-13T00:00:00Z